Jak działa grubościówka? Rodzaje blatów, szerokości robocze i wały nożowe w praktyce

Jeśli zastanawiasz się nad wyborem grubościówki do drewna lub chcesz lepiej wykorzystać możliwości swojej maszyny, ten wpis pomoże Ci zrozumieć różnice konstrukcyjne, zalety poszczególnych rozwiązań oraz praktyczne efekty podczas pracy.

Jeżeli chcesz zobaczyć wszystkie pokazane elementy „na żywo”, obejrzyj film — link znajdziesz poniżej.
Zacznij od filmu i sprawdź, jak pracują blaty, wały i posuw w realnych warunkach.

Obejrzyj nasz film – Jak działa Grubościówka? (rodzaje blatów, szerokość, wał nożowy)

Grubościówka w praktyce – co tak naprawdę robi ta maszyna?

W profesjonalnych zakładach grubościówka odpowiada za nadanie elementowi finalnej wysokości po wcześniejszym wyrównaniu. Jeżeli wyrówniarka ustala płaszczyznę odniesienia, to grubościówka zapewnia zgodność wymiaru na całej długości detalu. W produkcji zmiennej — kiedy jednego dnia przygotowujesz krótkie serie, a następnego obrabiasz materiał o zupełnie innym przekroju — liczy się szybkie ustawienie i stabilna geometria. Konstrukcja grubościówki jest prosta, ale to właśnie w tej prostocie kryją się istotne różnice między poszczególnymi modelami.

W większości maszyn maksymalna wysokość obrabianego elementu wynosi 300 mm. W praktyce oznacza to swobodne operowanie zarówno klasycznymi listwami, jak i elementami konstrukcyjnymi o większym przekroju.

Dowiedz się więcej o > Wyposażeniu warsztatu stolarskiego

Wały nożowe – trzy rozwiązania, trzy różne strategie pracy

W grubościówkach stosowane są trzy typy wałów, a każdy z nich adresuje inne potrzeby warsztatu:

• wał z nożami prostymi,
• wał Tersa,
• wał spiralny z wymiennymi nożykami kwadratowymi.

Wbrew obiegowym opiniom nie ma jednej „najlepszej” konstrukcji. Każdy typ sprawdzi się w innym scenariuszu — jedni wolą stalowe noże proste, bo znają ich zachowanie i szybko potrafią dostosować maszynę do materiału; inni wybierają Tersę ze względu na momentalną wymianę noży i powtarzalność ustawienia; jeszcze inni pracują na wałach spiralnych, które zapewniają cichszą pracę i świetną powierzchnię, zwłaszcza w drewnie o niestabilnym układzie włókien.

To nie jest kwestia „lepsze–gorsze”, ale dopasowania narzędzia do rodzaju drewna, dynamiki produkcji i tego, na czym operator nauczył się pracować.

Szerokość robocza – od 300 do 600 mm i więcej

Grubościówki dostępne są w wariantach 20, 30, 40, 50, a nawet 60 cm. Warsztaty usługowe najczęściej wybierają maszyny 400–500 mm, natomiast zakłady produkcyjne decydują się na 600 mm, aby utrzymać elastyczność przy obróbce szerokich elementów, takich jak stopnie, blaty czy klejonka.

W Mardrew klienci często porównują modele 40, 50 i 60 cm. Różnica w pracy jest mocno odczuwalna — większa szerokość to nie tylko większe możliwości, ale także wyższa kultura pracy, wynikająca z cięższych blatów, mocniejszych wałów i stabilniejszej geometrii konstrukcji.

Blaty płaskie i blaty z rolkami – jakie wybrać i dlaczego?

W grubościówkach stosuje się dwa typy blatów: płaskie oraz z rolkami transportowymi. Różnica między nimi znacząco wpływa na sposób prowadzenia materiału przez maszynę.

Blaty płaskie sprawdzają się w obróbce miękkich gatunków. Zapewniają równą powierzchnię styku, a przy zastosowaniu płynu poślizgowego posuw przebiega bez zakłóceń. Blaty z rolkami natomiast ułatwiają przesuw materiału w twardych gatunkach, gdzie tarcie jest większe. Stolarze pracujący regularnie z dębem, bukiem czy jesionem najczęściej wybierają właśnie modele z rolkami, bo dzięki nim maszyna stabilniej „ciągnie” element i nie przeciąża noży.

Rolki stalowe pod blatem dbają o równomierne wprowadzenie materiału pod wał, a dobrze ustawiony docisk daje płynny transport, co przy dużych seriach wpływa na tempo całej produkcji.

Ustawianie wysokości i systemy regulacji – cyfrowo czy manualnie?

W nowoczesnych modelach dostępna jest regulacja cyfrowa, która pozwala precyzyjnie ustawić wysokość obrabianego detalu i błyskawicznie wrócić do zapisanych wartości. To ogromne ułatwienie w zakładach, gdzie przestawienia maszyny wykonuje się często — operatorzy oszczędzają czas, a ryzyko błędu spada praktycznie do zera.

W maszynach klasycznych wysokość reguluje się mechanicznie, za pomocą pokrętła i skali bocznej. To nadal dobre rozwiązanie, szczególnie w warsztatach o mniejszej rotacji wymiarów. Oba systemy są skuteczne — wybór zależy od stylu pracy i dynamiki produkcji.

Posuw – wpływ gatunku drewna na prędkość

Twarde drewno wymaga wolniejszego posuwu, miękkie może być prowadzone szybciej. Elementy sękate najlepiej obrabiać z minimalnie mniejszą prędkością, by uniknąć wyrwań i poprawić jakość powierzchni. Dobrze dobrana prędkość posuwu w połączeniu z ostrymi nożami pozwala uzyskać powierzchnię, która często nie wymaga szlifowania — lekkie przejście drobnym papierem wystarcza, by przygotować element do dalszych etapów obróbki.

Odciąg – warunek prawidłowej pracy grubościówki

Nawet najlepsza grubościówka nie będzie pracowała poprawnie bez wydajnego odciągu. Zapotrzebowanie na poziomie 2500–3000 m³/h jest typowe dla maszyn o dużej szerokości roboczej. Niewystarczający przepływ powietrza powoduje gromadzenie wiórów, utrudnienia w posuwie i niepotrzebne obciążenia wału. Warto pamiętać, że zarówno odciągi kompaktowe, jak i instalacje centralne muszą być dobrane pod konkretne parametry maszyny — to jeden z elementów, który w Mardrew zawsze omawiamy z klientami przy doborze urządzeń.

Sprawdź naszą ofertę > Odciągi trocin

Dlaczego grubościówki są tak uniwersalne?

Grubościówki są maszynami, które sprawdzają się w małych, średnich i dużych zakładach, ponieważ umożliwiają szybkie dostosowanie ustawień i obróbkę zmiennego materiału. W produkcji krótkoseryjnej ich zaletą jest natychmiastowe ustawienie wysokości; w seryjnej — stabilność wymiarowa i powtarzalny posuw.

W odróżnieniu od strugarek czterostronnych, które wymagają czasochłonnych przestawień, grubościówka jest rozwiązaniem szybszym, bardziej elastycznym i łatwiejszym w obsłudze.

Oferta Mardrew – maszyny dla każdego typu zakładu

W Mardrew znajdziesz zarówno nowe, jak i używane grubościówki — od kompaktowych modeli 300 mm po szerokie maszyny 600 mm i więcej. Dzięki temu możesz dobrać urządzenie dokładnie do swoich potrzeb, bez przepłacania za funkcje, których w Twojej produkcji nie wykorzystasz. Oferujemy urządzenia „na każdą kieszeń”, a wszystkie maszyny używane przechodzą kontrolę techniczną, dzięki czemu masz pewność, że pracują stabilnie i bezpiecznie.

Jeśli chcesz dobrać grubościówkę do konkretnego materiału, technologii lub profilu produkcji, skontaktuj się z nami — przygotujemy propozycję modeli, które najlepiej sprawdzą się w Twoim zakładzie.